6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 293. maddesi ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 67/6. maddesi uyarınca, taraflar dava konusu olayla ilgili olarak alanında uzman kişilerden bilimsel mütalaa (uzman görüşü) alabilirler.

Bu yasal düzenlemelere göre, teknik bilgi veya özel uzmanlık gerektiren hususlarda taraflar her aşamada uzman görüşüne başvurabilir ve bu raporu mahkemeye delil olarak sunabilirler. Uzman görüşü; bilirkişi raporundan önce, bilirkişinin değerlendirmesine sunulmak üzere alınabileceği gibi, bilirkişi raporundan sonra ortaya çıkan hata veya çelişkileri tespit etmek amacıyla da hazırlanabilir.

Uzman Görüşü ile Bilirkişi Raporu Arasındaki Fark

Mahkemenin atadığı bilirkişi raporu ile tarafların kendi seçtiği uzmandan alınan bilimsel mütalaa arasında hukuken fark bulunmamaktadır. Her iki rapor da takdiri delil niteliğindedir ve hâkimin karar sürecinde dikkate alınır.

Uzman Görüşünün Önemi

Uzman görüşü, hem dava açılmadan önce hem de dava sürecinde kullanılabilir.

• Dava öncesinde alınan rapor, iddiaların bilimsel temellere dayandırılmasını sağlar.
• Dava sırasında sunulan rapor, bilirkişinin kanaatini doğrudan etkileyebilir.
• Bilirkişi raporuna karşı alınan uzman görüşü ise, çelişkileri ve hataları ortaya koyarak tarafın elini güçlendirir.

Uzman görüşü ile bilirkişi raporu arasında çelişki olması halinde, hâkimin bu çelişkiyi gidermesi gerekir. Aksi takdirde verilen kararın üst mahkemece bozulması mümkündür. Bu nedenle, alanında uzman kişilerden alınan bilimsel mütalaa, yargılamanın seyrini belirleyici öneme sahiptir.