Ses ve Görüntü inceleme için gerekli ise mevcut görüntüyü iyileştirme veya onarma, orijinali üzerinde yapılan değişiklikler (montaj veya manipülasyon), belli başlı izlerin tespiti, nesne, şahıs kıyaslama ve benzeri işlemler adli bilişim uzmanlarımızca titizlikle incelenmekte ve detaylı olarak raporlanmaktadır.
Süresi farketmeksizin ses ve görüntüleri metin haline getirerek raporlayabiliriz.
Örnek Durum:
Bir dolandırıcılık vakasında ATM-Banka güvenlik kamerasında tespit edilen A kişisi dolandırıcılık suçlaması ile karşı karşıya. A kişisi o gün orada olmadığını kamera kayıtlarında yer alan şahsın kendisi olmadığını adli makamlara sunacak bir rapora ihtiyaç duyacaktır.
Adli Görüntü Netleştirme (Video Enhancement) İşlemleri
Adli ses ve görüntü inceleme çalışmaları, olay anına ait kayıtları bilimsel yöntemlerle analiz ederek hukuki değeri olan delillere dönüştürmeyi amaçlar. Toplumda sıkça yanlış bir algı vardır: Bulanık bir kamera kaydı alınıp birkaç tuşla Hollywood kalitesinde 4K görüntüye dönüştürülebilir sanılır. Oysa adli görüntü netleştirme, sihirli bir işlem değil; matematiksel ve bilimsel yöntemlere dayalı bir analiz sürecidir.
Adli görüntü netleştirme çalışmaları şu amaçlarla yapılır:
- Görüntüdeki detayların okunabilirliğini artırmak
- Karanlık veya aşırı aydınlık alanları dengeli hale getirmek
- Hareketli sahnelerdeki bulanıklığı azaltmak
- Olay anını kare kare analiz edebilmek
Bu süreçte piksel interpolasyonu, kontrast düzenleme ve renk düzeltme algoritmaları kullanılır. Amaç, mevcut veriyi en iyi şekilde görünür kılmaktır; olmayan bir bilgiyi üretmek değil.
Plaka Okuma ve Araç Tespiti
En sık karşılaşılan taleplerden biri araç plakalarının netleştirilmesidir. Güvenlik kamerası veya MOBESE kayıtlarında plaka çoğu zaman hareket nedeniyle bulanıktır. Adli bilişim teknikleriyle plaka bölgesi izole edilir, piksel yoğunluğu artırılır ve kareler arası farklar karşılaştırılır. Bu sayede okunabilirlik en üst seviyeye çıkarılır.
Yüz Hatlarının Belirginleştirilmesi
Kameraya uzak mesafeden çekilmiş görüntülerde yüz hatları net seçilemeyebilir. Yüz tanıma algoritmaları ve ışık analizi kullanılarak göz, burun ve çene yapısı belirginleştirilir, görüntüdeki kişinin fiziksel özellikleri tanımlanır ve şüpheliyle karşılaştırma yapılabilecek veriler elde edilir.
Manipülasyon, Montaj ve Deepfake Tespiti (Kurgu Analizi)
Şantaj ve itibar suikastı davalarında en kritik sorulardan biri şudur: “Bu video gerçek mi, yoksa sonradan mı üretildi?”
Kurgu ve manipülasyon analizi, bir kaydın bütünlüğünü inceler. Ses dosyalarında kesilip yapıştırma yapılıp yapılmadığı waveform (dalga formu) üzerinden tespit edilir. Videolarda ise kare kare inceleme, ışık ve gölge tutarlılığı, piksel frekans dalgalanmaları ve ses ile görüntü uyumu analiz edilir.
Son yıllarda artan deepfake tespiti vakaları, bu alandaki çalışmaları daha da önemli hale getirmiştir. Yapay zekâ ile üretilmiş sahte videolar, yüz hareketleri ve mimiklerdeki tutarsızlıklar üzerinden teknik olarak incelenir.
Adli Ses Analizi ve İyileştirme (Gürültü Filtreleme)
Ses kayıtları çoğu zaman anlaşılmaz durumdadır. Ortam gürültüsü, rüzgar sesi, araç motoru, klima uğultusu gibi faktörler konuşmaları bastırır. Oysa bu kayıtlar doğru teknikle işlenirse önemli deliller haline gelebilir.
Adli ses analizi sürecinde gürültü frekansları ayrıştırılır, insan sesiyle örtüşmeyen sesler filtrelenir, konuşmalar netleştirilir ve diyaloglar yazılı metne (deşifre/transkripsiyon) dökülür.
ZK Adli Bilişim Uzman Mütalaası Mahkemede Neden Geçerlidir?
Adli ses ve görüntü inceleme çalışmaları, yalnızca teknik değil aynı zamanda hukuki bir faaliyettir. Yapılan her işlem kayıt altına alınır ve raporlanır. Dosyaların meta-verileri (EXIF bilgileri) incelenir, hash değerleriyle bütünlük kontrolü yapılır, kullanılan yazılımlar ve yöntemler raporda açıkça belirtilir ve sonuçlar bilimsel temele dayanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bulanık plaka netleştirme %100 sonuç verir mi?
Orijinal video dosyasındaki piksel bilgisi tamamen kaybolmuşsa yeni bir bilgi “icat edilemez”. Ancak matematiksel filtreleme ve kare karşılaştırma yöntemleriyle okunabilirlik en üst seviyeye çıkarılır.
Şantaj videosunun montaj (deepfake) olduğunu nasıl ispatlıyorsunuz?
Video kare kare analiz edilir. Işık uyumu, yüz hareketleri, frekans dalgalanmaları ve gölge yapıları yapay zekâ destekli yöntemlerle incelenir. Elde edilen bulgular bilimsel rapor haline getirilerek mahkemeye sunulur.
Mahkemeye sunulan ses kaydındaki hışırtı silinebilir mi?
Evet. Profesyonel adli ses yazılımlarıyla motor gürültüsü, klima sesi ve arka plan uğultuları filtrelenebilir. Böylece yalnızca insan konuşmaları net hale getirilir.
ZK Adli Bilişim olarak ses ve görüntü inceleme, görüntü netleştirme adli bilişim, montaj tespiti ve deepfake analizi alanlarında adaletin hizmetinde çalışıyoruz.